// Esee. Europejski System Edukacji Elearningowej


Ma??y s??ownik e-learningu



Zaprezentowany poni??ej s??ownik poj?? zwi?zanych z e-learningiem ma na celu wyja??nienie podstawowych terminów na jakie mo??na napotka? w trakcie zg???biania tematyki kszta??cenia na odleg??o???.



 
A


Adaptive learning - nauczanie daj?ca osobie ucz?cej si? mo??liwo??? do zmiany formy dostarczanych tre??ci. Na przyk??ad kurs komputerowy daj?cy mo??liwo??? wydruku materia??ów, dost?pu do wersji audio lub kurs stacjonarny na którym udost?pniane s? pe??ne skrypty. Dzi?ki temu ucze?? mo??e wybra? gdzie i w jakiej formie chce si? uczy?.

ADDIE - proces nauczania zak??adaj?cy pi?? etapów: analiz?, projekt, budow?, implementacj? (wdro??enie) oraz ewaluacj? (ocen?).

Aplikacja - program komputerowy dzia??aj?cy stacjonarnie na danej jednostce lub on-line.

Archiwizacja - zapisywanie tre??ci i ustawie?? w celu ich zabezpieczenia lub odtworzenia w przysz??o??ci. Poj?cia pokrewne: backup, kopia zapasowa, kopia bezpiecze??stwa.

ASP - ang. Application Service Provider,  model ??wiadczenia us??ug przez specjalistyczne firmy polegaj?cy na udost?pnianiu aplikacji/oprogramowania za pomoc? Internetu. Oprogramowanie jest umieszczone na zabezpieczonych serwerach us??ugodawcy, dzi?ki czemu odbiorca posiada do niego dost?p za pomoc? Internetu. Jest to forma outsourcingu polegaj?ca na przekazaniu nadzoru oraz obowi?zku utrzymania dost?pno??ci do ??ród??a zewn?trznej firmie. W zamian za ??wiadczone us??ugi odbiorca uiszcza op??at? miesi?czn?. Rozwi?zanie to pozwala na znaczn? redukcj? pocz?tkowych kosztów wdro??enia aplikacji.

Automizacja wiedzy - ang. chunking, postulat zak??adaj?cy podzia?? materia??ów e-learningowych na  mniejsze elementy pozwalaj?ce osi?gn?? cz?stkowe cele. Dzi?ki podzieleniu materia??ów na mniejsze partie u??ytkownik  czuje si? swobodnie, ilo??? materia??u go nie zniech?ca, a jednocze??nie odczuwa robione przez siebie post?py.

Audiokonferencja - 
jednoczesne po???czenie g??osowe kilku osób, nawi?zywane za pomoc? telefonu, komunikatora, czatu lub innego urz?dzenia b?d?? oprogramowania umo??liwiaj?cego zdalne przekazywanie sygna??ów d??wi?kowych. Poj?cia pokrewne: wideokonferencja, telekonferencja.

Autoryzacja - weryfikacja uprawnie?? pozwalaj?cych na dost?p do danego miejsca/ modu??u lub na uruchomienie danej funkcji, komendy. Autoryzacja najcz???ciej odbywa si? za pomoc? loginu i has??a do których przypisane s? konkretne uprawnienia.
 

B


 
Backup
- inaczej kopia zapasowa. Backup tworzony jest poprzez skopiowanie i zapisanie cz???ci lub wszystkich danych i ustawie?? w formie umo??liwiaj?cej ich pó??niejsze odtworzenie/przywrócenie.

Blended learning - nauczanie komplementarne, nauczanie mieszane, b-learning poj?cie zosta??o szerzej wyja??nione w dziale: Blended learning.


C


  
CBL
- ang. computer-based learning → zobacz "CBT"

CBT - ang. computer-based training, model nauczania zak??adaj? wykorzystanie komputera w procesie uczenia si?. Materia??y lub szkolenia mog? by? udost?pniane poprzez Internet, intranet, extranet, e-mail, dyskietki, p??yty lub w inny sposób kopiowane na komputer ucznia.

Chunking
zobacz: "Automizacja wiedzy"

Content - zbiór materia??ów stanowi?cych tre??ci kursu. Do contentu zaliczaj? si? m.in.: testy, ?wiczenia, informacje teoretyczne, pliki kursu, s??ownik, linki itp. Content stanowi? tre??ci pierwotne czyli takie, które istnia??y w momencie uruchomienia kursu, zanim udost?pniono go uczniom.

Corporate identity - identyfikacja wizualna firmy, elementy grafiki, rodzaj i kolor czcionek, logotyp oraz inne elementy wizualne stanowi?ce indywidualn? kreacj? graficzn? danej firmy.


Czat - synchroniczna metoda komunikacji on-line pozwalaj?ca na kontakt wi?kszej ilo??ci osób w czasie rzeczywistym poprzez przegl?dark? internetow?. Podstawow? funkcj? czatu jest przesy??anie krótkich wiadomo??ci tekstowych, które bezpo??rednio po wys??aniu pojawiaj? si? w specjalnym oknie widocznym przez wszystkie osoby uczestnicz?ce w czacie. Istniej? czaty, posiadaj?ce dodatkowe funkcje np.:
- przekazywanie obrazu z kamery oraz d??wi?ków pochodz?cych od u??ytkowników (tzw. wideoczaty),
- bia??e tablice umo??liwiaj?ce rysowanie b?d?? wstawianie dowolnych kszta??tów.
 
 
D


Drag & Drop
- przeci?gnij i upu???, akcja polegaj?ca na "chwyceniu" dowolnego elementu za pomoc? myszki a nast?pnie przeniesieniu go w inne miejsce. Metoda ta wykorzystywana jest m.in. na platformie e-learningowej w ?wiczeniach, których celem jest dopasowanie do siebie elementów  (np. przyporz?dkowanie nazwy do obrazka) lub uporz?dkowanie dowolnego zbioru (np. u??o??enia z rozsypanych wyrazów poprawnego zdania).
 
 
E


Edytor
- aplikacja pozwalaj?ca na opracowywanie materia??ów. Zazwyczaj edytory w aplikacjach internetowych przypominaj? program Microsoft Word - podobnie jak on zawieraj? bowiem bia??? kart? stanowi?c? edytowane pole oraz funkcyjny pasek zawieraj?cy mi?dzy innymi opcje: pogrubienia, kursywy, podkre??lenia, wyrównania tekstu, wielko??ci i rodzaju czcionki, punków i punktorów, tabel, kopiowania, wklejania, wycinania, hiper???czy, wstawiania zdj?? oraz multimediów i wiele wi?cej.

Eksport tre??ci -
przeniesienie wcze??niej stworzonych w danym kursie materia??ów do innego kursu lub do miejsca stanowi?cego katalog ogólny na platformie. Eksport tre??ci pozwala zachowa? materia??y wytworzone w trakcie pracy na kursie oraz wykorzysta? je w innych kursach, które wcze??niej nie zawiera??y danej tre??ci. Poj?cia pokrewne: import tre??ci.

E-learning - nauczanie z wykorzystaniem technik komputerowych. E-learning sensu largo oznacza  dowoln? form? nauczania zak??adaj?c? udzia?? komputera w procesie kszta??cenia. Uczenie si? mo??e polega? na zapoznawaniu si? z materia??ami dostarczonymi w dowolnej formie np.: serwisy edukacyjne, e-mail, CD, DVD, Internet, intranet, przeno??ne dyski, czaty, komunikatory, platformy e-learningowe itd.

E-mail - oznacza elektroniczn? wiadomo??? tekstowo-graficzn?, przesy??an? mi?dzy dwoma lub wi?ksz? ilo??ci? u??ytkowników, którzy posiadaj? dost?p do Internetu oraz w??asny adres e-mai wraz z dost?pem do elektronicznej poczty.


F


Firewall → zobacz "Zapora ogniowa"

Flash - technologia opracowana przez firm? Macromedia Flash pozwalaj?ca na tworzenie ruchomych animacji z wykorzystaniem grafiki wektorowej. Pliki w tym formacie mog? by? odtwarzane za pomoc? przegl?darki internetowej posiadaj?cej  wtyczk? Adobe Flash Player lub poprzez oddzielny program posiadaj?cy tak? funkcj?. Pliki flash oznaczone s? rozszerzeniem .swf

 

 

G


 

GIF - jeden z formatów graficznych pozwalaj?cy na zapisywanie "ruchomych rysunków" sk??adaj?cych si? z prostej sekwencji zmieniaj?cych si? klatek. Format ten obs??uguje przezroczysto???.

 

 

H


 

Hiperlink → zobacz "Link"

HTML - ang. HyperText Markup Language (hipertekstowy j?zyk znaczników), podstawowy j?zyk programowania stron i aplikacji internetowych.


I


Import tre??ci - wczytywanie/importowanie materia??ów dydaktycznych stworzonych po za kurse do jego wn?trza w celu wykorzystania w procesie dydaktycznym.

Interaktywno??? - ang. interactive, zdolno??? oprogramowania do odbierania sygna??ów od u??ytkownika i reagowania na nie w formie sprz???enia zwrotnego.

Internet
- ogólno??wiatowa sie? komputerowa oparta na protokole IP. Komputery podpi?te do sieci Internet maj? dost?p do zasobów w niej udost?pnionych. Podstawow? form? przekazywania informacji w Internecie jest udost?pnianie tre??ci i materia??ów na stronach internetowych.

Intranet
- wewn?trzna sie? komputerowa, do której dost?p jest mo??liwy wy???cznie poprzez komputery wpi?te do danej sieci. Na ogó?? intranet ma charakter wewn?trz instytucjonalny i ma na celu uniemo??liwienie dost?pu do zasobów sieci, komputerom nie b?d?cym jej cz???ci?.

IT - ang. Information Technology, zagadnienia zwi?zane z szeroko rozumian? technologi? informatyczn? i informacyjn?.


J

 
JPG - format plików graficznych charakteryzuj?cy si? kompresj? obrazu. Format ten nie obs??uguje przezroczysto??ci
 
 
Just enough - jeden z postulatów e-learningu stanowi?cy, ??e w trakcie kursu ucze?? powinien pozyska? minimum wiedzy, która jest niezb?dna a zarazem wystarczaj?ca do zrealizowania programu.
 

Just for me - przekazywanie uczestnikom kursu e-learningowego wiedzy  jak najbardziej spersonalizowanej, odpowiadaj?cej dok??adnie na ich indywidualne potrzeby i preferencje. Just for me learning mo??e si? przejawia? np. poprzez automatyczne dopasowywanie si? materia??u (zob. interaktywno???) do wiedzy konkretnego ucznia, w taki sposób aby uzupe??ni? jego braki.
 
 
Just on time learning - jedna z podstawowych zasad e-learningu zak??adaj?ca, ??e kurs e-learningowy powinien by? dost?pny ca??y czas, tak aby u??ytkownik mia?? do niego nieograniczony dost?p, aby móg?? po niego si?ga? dok??adnie wtedy gdy potrzebuje zawartej w nim wiedzy.


K



Kompatybilno??? - zgodno??? programów lub urz?dze?? pozwalaj?ca na ich niezak??ócone wspó??dzia??anie.


Kopia zapasowa → zobacz back-up


Kurs e-learningowy
- zbiór materia??ów i tre??ci dydaktycznych przekazywanych na odleg??o??? przez Internet, no??niki komputerowe lub inne techniki zdalnej komunikacji zak??adaj?cej udzia?? komputera. Kurs e-learningowy powinien mie? ??ci??le okre??lony zakres i realizowa? przyj?te cele.


L



Layout - zbiór elementów graficznych, czcionek oraz ikon stanowi?cych szat? graficzn? danego kursu lub strony internetowej.


LCMS - Learning Content Management System, system s??u???cy do zarz?dzania materia??ami wchodz?cymi w sk??ad kursu e-learningowego na etapie ich tworzenia.


LMS - ang. Learning Management System, system umo??liwiaj?cy planowanie, organizacj? i udost?pnianie szkole?? e-learningowych. G??ównym jego zadaniem jest umo??liwienie administrowania kursami osobom, które nie posiadaj? wiedzy informatycznej - obs??ugiwa? go mo??e ka??dy kto potrafi pos??ugiwa? si? przegl?dark? internetow?.
 

Lifelong learning - idea uczenia si? przez ca??e ??ycie, inaczej nauczanie permanentne.


Link - odno??nik po którego klikni?ciu u??ytkownik przenoszony jest w okre??lone miejsce w Internecie. Na ogó?? linki wykorzystywane s? w tek??cie i wyró??nione s? wówczas poprzez podkre??lenie oraz inny kolor czcionki. Po najechani na link kursor myszy powinien przybra? form? aktywn? wskazuj?c? dodatkow? funkcj? danego elementu.


Logowanie - element weryfikacji czy u??ytkownik posiada uprawnienia zezwalaj?ce mu na ogl?danie danych tre??ci lub przej??cia w okre??lone miejsce. Na ogó?? logowanie polega na wpisaniu w odpowiednie pola loginu oraz has??a pozwalaj?cych na zidentyfikowanie u??ytkownika.


M



Mentoring - forma wsparcia i prowadzenia osób o mniejszym do??wiadczeniu przez osoby posiadaj?ce wi?ksz? wiedz? w danym zakresie.


M-learning
- mobilne nauczanie polegaj?ce na kszta??ceniu przy wykorzystaniu urz?dze?? przeno??nych takich jak np.: odtwarzacze mp3 lub telefony komórkowe.


Moderacja - nadzorowanie i ukierunkowywanie komunikacji na okre??lony cel.


Multimedialno??? - zastosowanie wielu mediów w jednym czasie lub w jednym miejscu np. film, d??wi?k, wizualizacje, tekstów, obrazu itp.
 


N


Nauczanie asynchroniczne - forma kszta??cenia, w której  nie wyst?puje kontakt ucznia z nauczyciela w czasie rzeczywistym. Oznacza to np. ??e ucze?? na zadane pytanie nie uzyska natychmiastowej odpowiedzi. Przyk??adem asynchronicznej formy nauczania jest forum lub e-mail. Przeciwie??stwo nauczania synchronicznego.

Nauczanie mieszane - ang. Blended learning, model nauczania zak??adaj?cy naprzemienne wykorzystanie kilku metod/form kszta??cenia. Celem takiego zró??nicowania jest osi?gni?cie wi?kszej efektywno??ci prowadzonych szkole??. Poj?cie blended learning najcz???ciej wykorzystywane jest w odniesieniu do szkole?? zak??adaj?cych naprzemienne lub jednoczesne wykorzystanie tradycyjnych form nauczania stacjonarnego oraz e-learningu.
→ zobacz Blended learning

Nauczanie mobilne
→ zobacz m-learning

Nauczanie permanentne → zobacz Lifelong learning

Nauczanie synchroniczne - forma kszta??cenia, w której wyst?puje kontakt ucznia z nauczycielem w czasie rzeczywistym. W odniesieniu do e-learningu mo??e to na przyk??ad oznacza?, ??e osoba ucz?ca si? i nauczyciel s? w tym samym momencie zalogowani na czacie lub uczestnicz? w jednej wideokonferencji. W takim wypadku ucze?? uzyskuje natychmiastow? odpowied?? na zadane pytanie.

Netykieta - internetowy savoir-vivre, zbiór zasad oraz dobrych zwyczajów obowi?zuj?cych w sieci Internet oraz innych sieciach komputerowych.


O

 
Offline - stan, w którym dany komputer lub program jest od???czony od sieci.

Online - stan umo??liwiaj?cy aktywno??? komputera lub programu w sieci, pozwalaj?cy na interakcj? z innymi u??ytkownikami pod???czonymi do sieci.


P

 
Personalizacja → zobacz Just for me.

Platforma e-learningowa - jest po???czeniem strony internetowej, programu komputerowego oraz bazy danych. Dost?p do niej jest chroniony has??em i wymaga zalogowania si? na specjalnej stronie internetowej przy u??yciu identyfikatora zwanego loginem.


Jej g??ównym zadaniem jest przekazanie kursantom wiedzy z wybranej dziedziny i zakresu materia??u. W tym celu wykorzystuje si?: prezentacje tekstu dydaktycznego, udost?pnianie plików do pobrania, ?wiczenia rozwi?zywane bezpo??rednio na platformie, forum, czat, wewn?trzny system poczty e-mail, terminarz itp.

 

Prescriptwe learning - model szkolenia zak??adaj?cy dostosowywanie poziomu zaawansowania tre??ci oraz ilo??ci materia??ów wy??wietlanych osobie ucz?cej si? od wyników testu wst?pnego / kwalifikacyjnego wype??nianego przez t? osob? przed rozpocz?ciem nauki.


Przegl?darka internetowa - aplikacja komputerowa umo??liwiaj?ca przegl?danie zasobów sieci Internet.


S

 
Serwer - komputer przystosowany do udost?pniania swoich zasobów w sieci.

Standard ECC - (ang. E-learning Courseware Certification) zosta?? opracowany przez Certification Standards Committee (Komitet ds. Standardów) prowadzony przez American Society for Training and Development (ASTD).

Standard ten s??u??y do badania jako??ci kursów e-learningowych, jego g??ównym celem jest sprawdzanie, czy przy tworzeniu materia??ów e-learningowych stosowano si? do najlepszych praktyk przek??adania celów szkoleniowych na zawarto??? kursu lub wspomagania procesu dydaktycznego odpowiednimi mechanizmami edukacyjnymi. Wi?cej informacji w dziale: Standard ECC




W

 
Wideokonferencje - po???czenie audiowizualne pozwalaj?ce jego uczestnikom przesy??a? zarówno d??wi?k jak i obraz.

WYSIWYG - ang. What You See is Wbat You Get (to co widzisz jest tym co dostaniesz), technologia edycji materia??ów charakteryzuj?ca si? tym, ??e w trakcie projektowania widoczny jest efekt jaki zostanie uzyskany po ich publikacji.